Dennis

Ik zit in de auto en ben op weg naar huis als mijn planning belt, “Productie NOS vraagt of jij op korte termijn naar Nepal wilt”.
Nepal, ik denk aan kuifje in Tibet. Verder schiet mij even niets te binnen over Nepal. Het is woensdag en het aankomende weekend heb ik kaartjes voor het WK-roeien. Zou op korte termijn betekenen ná het weekend, gaat het door mijn hoofd. Wat is er te doen in Nepal, vraag ik.
“Heb je het niet gehoord, er is een grote vloedgolf geweest, ze willen dat je er vanavond al heen gaat, kan dat?”

Koffers pakken.

Het is alweer een jaar of twee geleden dat ik echt op reis ging. Door geldproblemen en wisseling van mensen zijn mijn reizen voor mijn werk zo goed als verdwenen. De afgelopen 25 jaar stapte ik 30 à 40 keer per jaar in het vliegtuig. Ik zat voorheen alles bij elkaar meerdere maanden per jaar in het buitenland en twee jaar geleden is dat opeens helemaal gestopt.

Er schiet van alles door mijn hoofd, ik moet de afspraak cancellen voor mijn bandenwissel, de kapper afzeggen en de kaartjes voor het WK-roeien verkopen.

“Kan jij?”, vraagt mijn planster.
Ik ben heel blij dat de kans zich aandient om weer zo’n reis te gaan maken. Alles tijdens zo’n reis is onzeker, het zal heel pittig worden. Je weet nooit waar en in welke situatie je terecht komt en het is niet zonder gevaar. Een combinatie van factoren die mij heel erg aanspreekt.
“Geef maar door dat ik kan!”, zeg ik.

Camera.

Normaal gesproken ga ik altijd met mijn grote camera op pad naar dit soort plekken, maar de laatste tijd draai ik ook vaak met een tweede, veel kleinere, camera. Een aantal collega’s zijn op pad geweest naar moeilijk bereisbare gebieden met een kleine camera, hun ervaringen zijn wisselend.
Ik ken de camera waarmee ik op pad wil redelijk goed, maar heb hem nog nooit gebruikt als hoofdcamera. Ik overleg met mijn collega Han die veel door Oekraïne reist met een soortgelijke camera. Hij geeft me nog wat tips. Na kort overleg met de NOS besluit ik om mijn grote camera thuis te laten en met de kleine te gaan, zonder statief. Dat heeft heel veel nadelen en heel veel voordelen, maar in dit geval zijn de voordelen veel groter dan de nadelen. Makkelijk en licht reizen, onopvallend kunnen werken en sneller kunnen reageren dan met een grote camera geven voor mij de doorslag.

Op reis.

“I go hiking”, zeg ik tegen het mannetje van de douane. Ik krijg een stempel en ben het land binnen. Devi, de nieuwe correspondente Zuid Azië van de NOS wacht me buiten op. Zij is precies één jaar correspondent voor de NOS en daar eten we later in de week nog een taartje op.

In Nepal is het 3 uur en drie kwartier later dan in Nederland. Lastig rekenen is dat. Dus als we om 8 uur live moeten, dan is het dus kwart voor twaalf in Nepal. Of als een item mee moet in het 6 uur journaal, dan moet dat dus een half uurtje eerder binnen zijn in Hilversum. Dus dat is dan half zes Nederlandse tijd plus drie uur en drie kwartier, dus dat is dan kwart voor tien. Ik ben de hele dag aan het rekenen. Het voordeel van dit tijdverschil is dat we ruim de tijd hebben om te monteren, het nadeel is dan je niet heel veel slaapt. Want om middernacht gaan we nog live, maar om een uur of zes of zeven gaat de wekker.

Draaien.

Nadat ik mijn spullen in het hotel in Kathmandu heb gedropt besluiten we met camera te gaan kijken bij het ziekenhuis.
Buiten voor de ingang staan wat tafels. Mensen kunnen zich hier melden als ze op zoek zijn naar vermiste vrienden of familieleden. Er hangen lijsten aan de muur waarop namen staan van mensen, verderop is een mortuarium waar ook foto’s hangen van gevonden lijken. Hier kan je kijken of je iemand op de foto herkent. Er is veel pers aanwezig, Australiërs, Amerikanen en veel Aziatische pers.
Wij spreken een aantal mensen en vragen ze hoe het gaat. Ik maak verschillende shots zodat we daarmee snel een verhaal in elkaar kunnen monteren. Onze auto staat verderop in de modder op een parkeerplaats. Op de achterbank zetten we met mijn laptop het item in elkaar en spreken we de voice-overs in. Via de Starlink versturen we het item en daarna zoeken we een plekje bij het ziekenhuis om live te gaan.
Alles werkt, we hebben verbinding met Hilversum, over 14 minuten gaan we live. Dan opeens bevriest het beeld. Vreemd, wat is er aan de hand. Ik trek een stekker uit de LiveU (apparaatje dat videobeeld omzet in data) en plug weer in. Hij doet het weer. Een minuut later hetzelfde. Dus apparaat uit en weer aan. En weer hetzelfde. Andere kabel ertussen, camera uit en aan. Andere batterij.

“Jongens het beeld valt steeds weg”, horen we uit Hilversum.
Ik heb continue contact met de mediaroom in Hilversum en ik lig voor Devi op de grond met de LiveU in mijn hand. De truuk is dat ik het HDMI kabeltje lostrek en direct weer inplug als de mediaroom in Hilversum roept, “FREEZE”.
Met deze werkwijze valt het beeld ongeveer vier seconden weg, maar dat is te overzien in deze situatie.
“Nog twee minuten”, zegt Devi.
“FREEZE”, roept de mediaroom, stekkertje eruit en erin.
“Ja, hij doet weer!”, zegt de mediaroom.
“Nog tien seconde voor live”‘ zegt Devi.
“FREEZE”, kabel eruit en kabel erin en vervolgens kan Devi haar gesprekje helemaal doen zonder FREEZE. Oef dat was eventjes spannend…

Door naar het rampgebied.

Zes uur, de wekker gaat. We hebben besloten om richting het rampgebied te gaan. Best spannend, want je weet niet wat je gaat tegenkomen. Kapotte wegen, chaos, geen idee.
De fixer heeft een four-wheel drive geregeld met chauffeur. We gaan op pad, dwars door de bergen, wat een overweldigende natuur heeft Nepal, we gaan door een prachtig mooi gebied heen. Kronkelende weggetjes, heel veel groen, grote bomen en planten, watervallen, aardverschuivingen, ik vind het enorm indrukwekkend. Nepal, het is een schitterend mooi land met verschrikkelijk aardige mensen.

We vinden een hotel in de buurt van de rivier maar wel op zo’n hoogte dat het veilig is. Snel de spullen dumpen en dan gaan we meteen op pad voor item twee. Via via weten we een weggetje te vinden om een onbegaanbaar dorpje heen, waardoor we aan de andere kant van dat dorp terecht komen. Het is bijzonder wat we aantreffen, echt heel indrukwekkend, maar nog niets vergeleken bij wat we de dagen daarna gaan zien. De vloedgolf is hier met een hoogte van een meter of vijf dwars door het dorp gegaan waardoor een groot deel van de huizen is weggespoeld of vernietigd. De huizen die iets hoger liggen, daar is niets mee aan de hand, maar die inwoners zijn wel hun naasten en familie kwijt. Het is onvoorstelbaar triest.

We interviewen een aantal overlevenden, maken verschillende shots en monteren het item in het hotel.

Af- en aanvoer met de lange lens.

Op de dag die volgt draaien we een item bij een kazerne in de buurt waar helikopters af en aan vliegen om mensen te evacueren, hulpgoederen op te pikken en te verspreiden. Er lopen veel mensen rond die op zoek zijn naar hun naasten. Het hele item draai ik op de 70-200. Voor de leek, dit is een lens waarmee je wel ver kunt inzoomen maar waarmee je maar beperkt kan uitzoomen. Dus dat is een beetje een risico, als er opeens iets dichtbij gebeurt, of als er opeens iemand iets wil zeggen, en er is geen tijd om de lens te wisselen, dan wordt het shot behoorlijk close. Ik zie dat meer als een uitdaging dan als een beperking. Voordeel is dat ik heel snel heel veel shots in de verte kan maken.

De bergen in.

We proberen een dorpje te bereiken dat volledig is afgesloten van de buitenwereld. De brug naar het dorpje toe is weggeslagen door de modderstroom en de enige manier om er te komen is met een helicopter of offroad dwars door en over de bergen heen. We gaan op pad met de auto en vinden het begin van het bergweggetje op aanwijzing van locals. Het weggetje is totaal onbegaanbaar. Stenen van 30 cm in doorsnee overal op de weg en de weg gaat heel steil omhoog. Lopen over deze weg is al bijna onmogelijk laat staan urenlang rijden over deze weg. We staan stil en beraden ons. Wat nu?
De chauffeur geeft opeens vol gas. Spinnende wielen maken een gierend geluid en de geur van verbrand rubber komt door de open ramen de auto in.
Die man is gek, denk ik. Een auto kan veel hebben maar houdt dit maar heel kort vol.

Niet dus, het wordt een bizarre rit door de bergen en uiteindelijk bereiken we het dorpje. Er zijn een paar overlevenden die ontsnapt zijn aan de modderstroom. Hun huisjes stonden net iets hoger waardoor hun huizen zijn blijven staan, want verder is het hele dorp weggespoeld. De markt, de school, de winkelstraat, woonhuizen, allemaal weg. Foetsie niets meer van te zien. Als je er middenin staat en je kijkt op Google Satellite, dan lijkt het alsof je tussen de huizen instaat, maar als je om je heen kijkt dan is er niets anders dan dikke modder.

Opeens hoor ik een helicopter. Hij scheert laag over en blijft laag hangen boven de grond. Reddingswerkers klimmen uit de heli en hulpgoederen worden 100 meter verderop door een andere heli gedropt. Ik kan het prima filmen met mijn 70-200. Wat een “mazzel” voor ons dat dit precies nu gebeurt. Ik laat mijn drone nog een keertje opstijgen en we spreken een inwoner. Er worden drie lijken geborgen die zijn achtergebleven in de modder. Het is een onwerkelijk tafereel.

Terug naar Kathmandu.

We rijden door de bergen terug naar de plek waar we zijn begonnen, Kathmandus. Bijzonder om te ervaren hoe anders je je voelt als dezelfde route voor een tweede keer aflegt. Op de heenweg rijd je naar het onbekende, je weet niet wat je te wachten staat en dat brengt een bepaalde spanning met zich mee. Nu we terugrijden weten we in principe wat gaat komen en dat voelt veel relaxter.
We slapen een nacht in het hotel waar we de eerste nacht ook verbleven, de volgende ochtend staan we bijtijds op omdat we gaan draaien voor ons laatste item.
Langs de rivier is een plek waar overledenen gecremeerd worden. Het is een komen en gaan van mensen. Ik hoor vrouwen hard huilen en sommige liggen kronkelend en schokkend op de grond om het verdriet op hun manier te verwerken.
Er zijn ook veel mensen vermist waarvan wordt aangenomen dat ze zijn overleden omdat ze zijn meegespoeld met de modderstroom, maar waarvan het lichaam nooit is teruggevonden Hoe neem je van iemand afscheid die je niet kan cremeren? Daar is een apart ritueel voor dat wij vastleggen en waarover we een item over maken in combinatie met het verhaal van een dame die we al eerder gedraaid hadden een paar dagen eerder.

Als ik terugvlieg naar huis monteer ik het item in het vliegtuig. Twee dagen later wordt het uitgezonden en is onze reis definitief ten einde.

Ik kijk terug op een bijzondere week, een reis die thuis hoort in mijn top tien lijstje van meest bijzondere reizen ooit. Devi en fixer Adwit, super bedankt voor deze mooie samenwerking die heeft geleid tot vijf top items!